Jelgava – dawna stolica dawnego księstwa

W tegoroczny ‚wyjazd roku’ (dawniej wakacje, teraz urlop) postanowiłem ruszyć w dość nietypowym dla siebie kierunku, a mianowicie na północ, celem była Estonia. Ale jako, że w podróży najważniejszy jest sam fakt podróżowania, a nie dotarcie do celu, na moim szlaku pojawiło się kilka interesujących punktów. Jednym z nich była łotewska Jelgava (dawniej Mitawa, niem. Mittau). Przekraczając granicę tego miasta nie miałem pojęcia, że o to przybywam do dawnej stolicy dawnego księstwa, Księstwa Kurlandii i Semigalii.

Księstwo to powstało w 1562 na gruzach Państwa Zakonu Kawalerów Mieczowych, którzy władali obecnym terytorium Łotwy i Estonii. Zakon ten był autonomiczną częścią Zakonu Krzyżackiego. Przekształcenie państwa zakonnego w świeckie, zależne od Rzeczpospolitej, księstwo motywowane było tymi samymi pobudkami, jakie kierowały Albertem Hohenzolernem, kiedy likwidował on Państwo Zakonu Krzyżackiego i stał się księciem Prus.

Ostatnim Wielkim Mistrzem i pierwszym księciem Kurlandii i Semigalli był Gotard Kettler. Po sekularyzacji złożył on hołd Zygmuntowie Augustowi, księstwo stało się lennem Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Pomimo tej zależności księstwo cieszyło się ono dużą dozą swobody, przede wszystkim w sprawach gospodarczych. Szybko zaczęła rosnąć wymiana handlowa, nie tylko z krajami ościennymi ale i z takimi potęgami jak Wielka Brytania, Francja czy Niderlandy. Kurlandzka flota handlowa stała się jedną z większych w Europie.

Władcy tego małego kraju byli bardzo ambitni. Najlepszym tego dowodem jest fakt, że Kurlandia posiadała w XVII wieku dwie kolonie zamorskie: Wyspę św. Andrzeja u ujścia Gambii (tzw. Kurlandzka Gambia) oraz Tobago (Kurlandzie rzecz jasna). Tę drugą udało się władcom Kurlandii utrzymać aż do 1689. Kwestia przynależności tej wyspy do Kurlandii uregulowana była przez Traktat Oliwski z 1660 roku, co dodatkowo podkreśla pozycję księstwa.

Jednak to właśnie szwedzki Potop stał się początkiem nieszczęść księstwa. Kurlandia była okupowana przez wojska szwedzkie, jej flota handlowa została poważnie przerzedzona. Kolejni władcy bardziej byli zainteresowani dworskimi przyjemnościami niż rządzeniem. W XVIII wieku, podobnie jak w Rzeczpospolitej, w Kurlandii coraz silniejszy były wpływy rosyjskie. Caryce i carowie bez zażenowania ingerowali w wewnętrzne sprawy kraju.

Księstwo Kurlandii i Semigalii przestało istnieć, podobnie jak Rzeczpospolita, w 1795 roku. Ostatni książę, Peter von Biron, abdykował i zrzekł się tytułu książęcego na rzecz Romanowów. Do dzisiaj na Łotwie żywa jest pamięć o tym, że kraj ten stawił część Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Zdjęcie zrobione w jednym z łotewskich muzeów.

Jelgava, czyli tak jak już wspomniałem stolica księstwa, w czasach świetności księstwa konkurowała ona o prestiż i znaczenie z niedaleką Rygą. Niestety do dzisiaj z historycznej tkanki zachowało się niewiele, miasto zostało zniszczone w 90% w czasie szturmy wojsk radzieckich w 1944 roku.

Szczęśliwie zachował się pałac, dawna siedziba książąt. Przez jakiś czas mieszkał w nim również Ludwik Burbon, późniejszy Ludwik XVIII. Teraz mieści się w nim akademia rolnicza.
Zdjęcie pochodzi z serwisu Skyscrapercity.

Dzisiejszą wizytówką Jelgavy jest Academia Petrina. W tym pochodzącym z 2. połowy XVIII wieku budynku mieściła pierwsza wyższa uczelnia na terenie dzisiejszej Łotwy.

Wieża kościoła św. Trójcy jest kolejną pamiątką po czasach świetności miasta. Ufundowany przez wspomnianego już Gotarda Keplera był najważniejszą świątynią w mieście. II wojnę światową przetrwała tylko wieża przed którą stoi pomnik Jānisa Čakste, pierwszego prezydenta (1922-1927) niepodległej Łotwy.

Zapraszam do obejrzenia zdjęć:

Ten wpis został opublikowany w kategorii Podróże i oznaczony tagami . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

3 odpowiedzi na „Jelgava – dawna stolica dawnego księstwa

  1. Andrzej pisze:

    Przeczytałem Agnieszce, a jak skończyłem powiedziała:
    – No, czytaj!
    – To już koniec.
    – No co tak mało napisał!
    :)

  2. Pingback: Milda i Roland – pierwsza para Łotwy | gotardus.net

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>