Raudtee czyli koleje po estońsku

Estońska sieć kolejowa należy do najmniejszych w Europie, jej długość to zaledwie około 1200 km, jednak struktura organizacyjna jest jak na taki rozmiar bardzo skomplikowana.

Tytułem wprowadzania: władze Estonii na początku wieku postanowiły sprywatyzować narodowego operatora Eesti Raudtee (EVR – Koleje Estońskie) zajmującego się utrzymaniem infrastruktury i przewozami towarowymi. Transakcja została zakończona w 2001 roku. Jednak polityka transportowa zmieniła się szybko i już w 2007 nowy rząd estoński odkupił Koleje Estońskie od prywatnego właściciela.

Jeżeli chodzi o podstawy, czyli infrastrukturę, to w tej chwili zdecydowana jej większość znajduje się w państwowych rękach i jest zarządzana przez firmę EVR Infra.

ee_railwaynetwork

Główny szlak kolejowy w Estonii to linia łącząca Tallinn z Narwą (i dalej z Rosją) odgałęziająca się w mieście Tapa do Tartu (2. co do wielkości miastem w Estonii). Na zachód od Tallinna kolej dociera do portowego miasta Paldiski, miasteczka Riisipere oraz na plażę w miejscowości Kloogaranna.

IMG_2366 Pociąg Elektriraudtee skończył właśnie bieg na stacji Paldiski.

Na południu kraju sieć kolejowa układa się w charakterystyczny trójkąt na którego końcach znajdują się stacje Tartu, Koidula oraz Valga. Węzeł kolejowy i stacja graniczna Koidula powstała w 2008 roku, wcześniej szlaki zbiegały się na terytorium Rosji, w mieście Pechory. Uniemożliwiało to prowadzenie jakiekolwiek bezpośredniego ruchu między pomiędzy dwoma ramionami kolejowego trójkąta. Na „ramieniu” Tartu – Koidula pociągi pasażerskie kursują codziennie, natomiast na ramieniu Koidula – Valga docierają wyłącznie w sezonie do przystanku Piusa (znajduje się tam kopalnia piasku będąca atrakcją turystyczną), położonego 6 km od Koiduli. Trzecie ramię, między Tartu i Valgą, przeszło gruntowny remont, pociągi wróciły na ten szlak w 2010 roku. Dzięki temu możliwy jest dojazd koleją z Rygi do Tallinna, podróż z przesiadką na granicznej stacji Valga zajmuje około 8 godzin. Sama Valga to część większego miasta podzielonego, podobnie jak wiele innych w Europie, po I wojnie światowej między Estonię i Łotwę. Łotewska część nosi nazwę Valka.

IMG_1644 Pociąg Edelaraudtee na stacji Piusa.

Ostatnią linią jest szlak z Tallinna do Pärnu z odgałęzieniem w Lelle do Viljandi. Tym odcinkiem sieci zarządza dla odmiany sprywatyzowana w 2000 roku spółka Edelaraudtee (w wolnym tłumaczeniu Koleje Południowo Zachodnie).

IMG_1919Pociąg Edelaraudtee manewruje na stacji Viljandi.

Rynek przewozów pasażerskich (czyli to, co mnie najbardziej interesuje) jest podzielony między trzech przewoźników. Najwięcej pasażerów przewożą Elektriraudtee (Koleje Elektryczne). Przewoźnik ten obsługuje wyłącznie ruch aglomeracyjny wokół Tallinna. Zgodnie ze swoją nazwą wszystkie przewozy wykonywane są w trakcji elektrycznej (pozostali przewoźnicy wykorzystują wyłącznie trakcję spalinową!). Do niedawna całość taboru stanowiły radzieckie elektryczne zespoły trakcyjne ER2 produkowane w latach 1962-84 w Rydze. W 2012 do Estonii dotarły pierwsze jednostki marki Flirt, które docelowo mają zastąpić wszystkie użytkowane dotychczas pojazdy. Elektriraudtee zamówiło łącznie 38 pociągów, 20 spalinowych i 18 elektrycznych. Zakup spalinowych jednostek świadczy o planach ekspansji tego przewoźnika. Ciekawostką jest, że tabor dla Estonii powstaje w Polsce, w zakładach Stadlera w Siedlcach.

flirtFlirt Elektriraudtee. Zdjęcie pochodzi z serwisu Worldofrailways.net.

Kolejny przewoźnik, wspomniane już Edelaraudtee, obsługuje trasy ogólnokrajowe. Oprócz wymienionych już szlaków do Pärnu i Viljandi pociągi tego przewoźnika łączą stolicę z Tartu oraz pojawiają się na pozostałych liniach: Tapa-Rakvere-Narva, Tartu-Valga oraz Tartu-Koidula-Piusa, w ilości dwóch par dziennie.

IMG_1674

Ostatnim, najmniejszym, przewoźnikiem pasażerskim jest spółka GO Rail obsługująca pociągi do Rosji, dzienny do Sankt Petersburga i nocny do Moskwy. Zarządza ona także tallińskim dworcem kolejowym – Balti jaam, czyli Dworcem Bałtyckim.

IMG_1953Pociąg GO Rail do Sankt Petersburga na stacji Narwa.

Jeżeli chodzi o przewozy cargo to realizują je również trzy firmy: EVR Cargo, ERS AS oraz Spacecom. Przewóz towarów dominuje na estońskich torach, głównie dzięki rosyjskiemu tranzytowi do/z portów bałtyckich.

IMG_2375

W ostatnim czasie koleje w Estonii przechodzą modernizację. Poza wspomnianym wyżej zakupem nowych pociągów remontowana jest także infrastruktura w całym kraju, powstają nowe stacje, stare są modernizowane albo przebudowywane. Dzięki temu dostosowuje się infrastrukturę do realnych potrzeb, bez wyrzucania pieniędzy w przysłowiowe błoto. Najlepszym tego przykładem są przystanki w najmniejszym miejscowościach. Nowe perony są krótkie, mają długość jednego wagonu, w rozkładzie jazdy są oznaczenia, że wsiadanie/wysiadanie tylko z/do pierwszego wagonu. Bo po co inwestować i utrzymywać infrastrukturę z której skorzysta niewielu pasażerów.

IMG_1647Przystanek Piusa posiada właśnie taki krótki peron. Na zdjęciu pociąg dopiero co przyjechał, jak widać wyjście jest możliwe tylko z pierwszego wagonu.

Podróżnikom polecam zwiedzanie Estonii koleją. Pociągów nie ma za wiele, ale są tanie, w miarę szybkie, no i jak zawsze fajniejsze od autobusów :)

Ten wpis został opublikowany w kategorii Kolej, Podróże i oznaczony tagami . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

2 odpowiedzi na „Raudtee czyli koleje po estońsku

  1. Arek pisze:

    Jutro wyruszam do Estonii w ramach treningu z Rygi do Tartu z przesiadką w Valga. Będę miał szansę przekonać się jak kolej w Estonii jest zorganizowana. pozdr. ciekawy materiał

  2. FF pisze:

    świetny materiał, nie wiem dlaczego, ale przez wiele lat miałem wrażenie, że kolej w Estonii została bezpardonowo dorżnięta i już się raczej nie podniesie. dzięki za wyprowadzenie z błędu!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>